ETNOGRAFSKI MUZEJ

Tokom više nego izazovne 2020. godine, Etnografski muzej je realizujući planirane aktivnosti, ostvario značajne rezultate u domenu izložbenih aktivnosti, istraživanja i dokumentovanja etnografskog kulturnog nasleđa, konzervatorske obrade predmeta, očuvanja nematerijalnog kulturnog nasleđa i izdavaštva.

Realizovane su studijske izložbe: „Svirale Etnografskog muzeja“, autora Miroslava Mitrovića, na kojoj je predstavljena kolekcija duvačkih instrumenata, i „Ornamentalna baština – dvopređne čarape Srbije“, autora Dušice Živković, nastala kao rezultat višegodišnjeg istraživačkog rada, na kojoj su, uz korišćenje digitalnih sadržaja, animiranih filmova, video-materijala i aplikacije, prikazane i veštine dvopređnog pletenja.

Izložbom „Pokloni i otkupi Etnografskog muzeja u Beogradu 2014–2019. lične istorije – zajedničko nasleđe“, autora Maše Peruničić i Ivana Maksimovića, dat je doprinos razumevanju društvene istorije, a izložbom u Manakovoj kući „Priča o Nini“ prikazan je rad muzejskog stručnjaka Nine Seferović.

Zlakusko lončarstvo upisano je na Uneskovu Reprezentativnu listu nematerijalnog kulturnog nasleđa čovečanstva zahvaljujući radu Centra za nematerijalno kulturno nasleđe pri Etnografskom muzeju. Stručni skup „Nematerijalno kulturno nasleđe između zajednica i eksperata“, organizovan je povodom obeležavanja 10 godina primene Uneskove Konvencije iz 2003. godine u Srbiji.

Kustosi Muzeja nastavili su istraživanje Zaplanja, okoline Svrljiga i srednjeg Pomoravlja.

Održan je XXIX međunarodni festival etnološkog filma, u onlajn formatu prikazano je 47 filmova.

Etnografski muzej je uspešno sproveo radove na sanaciji i konzervaciji fasade i modernizaciji dela izložbenog osvetljenja, te je na ovaj način zaštićena ne samo zgrada Muzeja već i kulturna dobra koja sakuplja, čuva i izlaže već 120 godina.

Značaj izložbi realizovanih u 2020. godini prepoznaje se u približavanju javnosti bogatog nasleđa iz zbirki Muzeja. Ostvarena je međuinstitucionalna saradnja izložbom „Ornamentalna baština – dvopređne čarape Srbije“, na kojoj je prikazan deo kolekcija iz zbirki Etnografskog muzeja i Zavičajnog muzeja Knjaževac. Na ovoj izložbi na nov način sagledani su etnografski predmeti, isticanjem bogatstva ornamenata i lepote narodne umetnosti. Dodatni doprinos ostvaren je korišćenjem digitalnih sadržaja, čime je unapređena komunikacija sa posetiocima u Muzeju i putem onlajn platformi. 

Otvorenost Muzeja za saradnju sa lokalnim zajednicama, vidljiva je na primeru pratećih programa izložbe „Svirale Etnografskog muzeja“, na kojima su predstavljene tradicionalne izvođačke umetnosti, uz učešće stvaralaca iz različitih delova Srbije. 

Kontinuiranim istraživačkim radom, i u složenim uslovima pandemije, potvrđen je značaj koji stručnjaci Muzeja posvećuju proučavanju kulturnog nasleđa. 

U oblasti očuvanja nematerijalnog kulturnog nasleđa najznačajniji rezultat je upis zlakuskog lončarstva na Uneskovu Reprezentativnu listu, kojim je rukovodio Centar za NKN. Stručnim skupom Centar je sagledao dosadašnji rad na očuvanju NKN-a. Praćenjem praktikovanja „živog“ nasleđa, doprineo je razmeni informacija na međunarodnom nivou o očuvanju NKN-a u uslovima pandemije i njihovom predstavljanju putem Uneskove platforme. 

Prilagođavajući se izmenjenim uslovima rada Muzej je u potpunosti ostvario planirane aktivnosti, čemu je doprinelo unapređenje informatičkog sistema, započeto 2018. Zahvaljujući tome, tokom 2020. stručnjacima Muzeja je obezbeđeno nesmetano obavljanje osnovne delatnosti pristupom bazama podataka i u uslovima rada izvan prostora Muzeja, a poboljšane su i mogućnosti prezentacije kulturnog nasleđa u izložbenom prostoru.

Javno dostupna virtuelizacija izložbe „Pokloni i otkupi Etnografskog muzeja u Beogradu 2014–2019. Lične istorije – zajedničko nasleđe“ omogućava uvid u prikupljačku delatnost Etnografskog muzeja, odnosno uvid u promene u pristupu popunjavanju zbirki.
https://galerijeimuzeji.rs/cir/exhibition/pokloni-i-otkupi-etnografskog-muzeja-u-beogradu-2014-2019-licne-istorije-zajednicko-nasledje/ 

Virtuelno otvaranje izložbe „Pokloni i otkupi Etnografskog muzeja u Beogradu 2014–2019. Lične istorije – zajedničko nasleđe“ ostaje dostupno javnosti i omogućava informacije o izložbi koje nisu sadržane u katalogu.
https://www.youtube.com/watch?v=FoewDgDehhY&t=307s 

Prilog 03. Naslovna strana kataloga.jpg

Katalog izložbe „Pokloni i otkupi Etnografskog muzeja u Beogradu 2014–2019. Lične istorije – zajedničko nasleđe“ jasno nagoveštava da se iza novih akvizicija u Etnografskog muzeja nalazi drugačiji, moderniji antropološki pristup. 

Sveobuhvatana virtuelizacija izložbe „Svirale iz Etnografskog muzeja“ omogućuje posetu izložbi i nakon njenog zatvaranja, tj. saznavanje o ovom značajnom aspektu naše kulture.
https://galerijeimuzeji.rs/cir/exhibition/svirale/ 

Katalog izložbe „Svirale iz Etnografskog muzeja“ visokog saznajnog nivoa, sadrži klasifikaciju duvačkih instrumenata i katalošku obradu kolekcije iz zbirke Muzički instrumenti, dopunjenu QR kodovima koji vode na Youtube kanalu Etnografskog muzeja sa snimljenim zvukom insturmenata. 

Javno dostupna animacija na izložbi „Ornamentalna baština – dvopređne čarape Srbije“, kako bi se posetiocima na jednostavan i efikasan način predstavila izrada dvopređnih čarapa.
https://www.youtube.com/watch?v=6XP0tA0SQLs&t=5s 

Stilizovani ornamenti na dvopređno pletenim čarapama sa izložbe „Ornamentalna baština – dvopređne čarape Srbije“ prezentovani na moderan način i prijemčivi širokom spektru ljudi, posebno usmereno ka mlađim osobama kako bi se delovalo na očuvanje materijalnog i nematerijalnog kulturnog nasleđa Srbije.
https://www.youtube.com/watch?v=mPA2mMQiL64&t=4s 

Virtualno otvaranje izložbe „Ornamentalna baština – dvopređne čarape Srbije“.
https://etnografskimuzej.rs/vesti-i-dogadjanja/otvaranje-izlozbe-33/ 

Katalog izložbe „Priča o Nini“ – kroz tekstove četiri autora koji su neposredno sarađivali s Ninom Seferović, prikazana je suština njenog vizionarskog doprinosa delovanju Manakove kuće kao sastavnog dela Etnografskog muzeja. 

Centar za nematerijalno kulturno nasleđe Srbije pri Etnografskom muzeju u Beogradu, učestvuje u ostvarivanju međunarodnih aktivnosti na praćenju uticaja pandemije koronavirusa na očuvanje nematerijalnog kulturnog nasleđa. U skaldu sa tim, tokom 2020. godine ažurirao je informacije o aktivnostim lokalnih zajednica i institucija u Srbiji na platfkrmi koju je Unesko pokrenuto s ciljem praćenja uticaja pandemije na nematerijalno kulturno nasleđe. 
https://ich.unesco.org/en/living-heritage-experience-and-covid-19-pandemic-01124?id=00284  

Sajt Međunarodnog festivala etnološkog filma
http://www.etnofilm.org/  

Otvaranje izložbe „Ornamentalna baština – dvopređne čarape Srbije“, decembar 2020 

Fotografija upisa zalkuskog lončarstva na Uneskovu Reprezentativnu listu nematerijalog kulturnog nasleđa čovečanstva, 16. decembar 2021.  

Fotografija Zalkuskog lončarstvo, demonstracija veštine izrade na ručnom vitlu, upisana na Uneskovu Reprezentativnu listu nematerijalog kulturnog nasleđa čovečanstva, 16. decembra 2021.  

LOGO sajta i nagrade.jpg
  • Facebook
  • YouTube
  • Instagram

Kreatorka sajta

Jelena Stepanović

Istoričarka umetnosti i master kulturne politike i menadžmenta,

NK ICOM Srbija